Đền thờ Lê Hoàn toạ lạc trên vùng đất "địa linh nhân kiệt" thuộc địa phận xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2018.
Đền thờ Hoàng đế Lê Đại Hành, húy là Lê Hoàn, người đã lãnh đạo quân dân Đại Cồ Việt phá Tống, bình Chiêm, mở mang bờ cõi, xây dựng đất nước hưng thịnh. Vua Lê Đại Hành khi cai trị đã cho xây dựng nhiều công trình, đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp và thủ công nghiệp để chấn hưng đất nước. Ông là vị vua mở đầu cho lễ tịch điền nhằm khuyến khích sản xuất nông nghiệp dưới chế độ phong kiến Việt Nam. Hoàng đế Lê Đại Hành cũng là vị vua đầu tiên tổ chức đào sông. Công trình đào sông Nhà Lê do Lê Hoàn khởi dựng là con đường giao thông thủy nội địa đầu tiên của Việt Nam. Vua Đại Hành là người anh minh, quả quyết, nhiều mưu trí, dụng binh khéo như thần. Sau khi vua Lê Hoàn mất, nhân dân đã lập đền thờ tại thôn Trung Lập, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân ngày nay.
Đền Lê Hoàn là công trình kiến trúc thế kỷ XVII còn được bảo tồn tương đối hoàn chỉnh. Đặc biệt trong đền còn giữ được nhiều hiện vật như: Đỉnh đồng, bình hương đồng màu đen có khắc chữ: “Thiên cổ”, những chiếc bình bằng sứ, 5 chén bạc, ống đựng đũa, một bức họa chân dung Lê Đại Hành, 14 đạo sắc phong của các đời vua từ 1674 - 1887 và một chiếc đĩa đá tương truyền là của vua Tống tặng Lê Hoàn.
Lễ hội Lê Hoàn diễn ra hàng năm từ ngày 7 - 9/3 âm lịch tại thôn Trung Lập, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hoá. Lễ hội Lê Hoàn được tổ chức hoành tráng, với quy mô cấp tỉnh, nhằm tưởng nhớ tới vua Lê Đại Hành - Người đã lãnh đạo nhân dân ta đánh tan quân xâm lược nhà Tống năm 981. Đền thờ Lê Hoàn là điểm đến tham quan hấp dẫn, là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh của nhân dân và du khách thập phương.
BT: Lê Lan
Ảnh: Sưu tầm
