Từ vị mặn mòi của biển…
Với đường bờ biển dài, Thanh Hóa có lợi thế về nguồn hải sản phong phú và đa dạng. Tôm, cua, cá, mực, ghẹ, ốc… theo những chuyến thuyền của ngư dân cập bến từ sáng sớm, rồi nhanh chóng được đưa vào các khu chợ, nhà hàng, khách sạn hoặc bán trực tiếp cho du khách ngay tại những làng biển.
Ở Sầm Sơn, Hải Tiến, Hải Hòa hay vùng biển Nghi Sơn, nhịp sống thường bắt đầu từ rất sớm. Khi mặt trời vừa lên, những khu chợ hải sản đã rộn ràng tiếng người mua bán; trên bến, những con thuyền lần lượt trở về sau một đêm bám biển, mang theo những mẻ cá, tôm, mực còn tươi rói. Với nhiều du khách, đó không chỉ là nơi tìm mua hải sản mà còn là dịp cảm nhận rõ hơn nhịp sống mộc mạc, chân tình của người dân miền biển xứ Thanh.
Từ nguồn nguyên liệu tươi ngon ấy, hải sản được chế biến theo nhiều cách, từ hấp, luộc, nướng đến các món gỏi, món canh. Mỗi cách chế biến đều giữ được vị ngọt tự nhiên của biển, đồng thời mang theo cách nêm nếm riêng của người địa phương. Chính sự tươi ngon của sản vật và sự giản dị trong cách chế biến đã tạo nên nét hấp dẫn rất riêng cho ẩm thực miền biển Thanh Hóa.
Qua miền đồng bằng – nơi hương vị trở thành ký ức
Rời những vùng biển đầy nắng gió, hành trình khám phá ẩm thực Thanh Hóa lại đưa du khách về với những miền quê đồng bằng trù phú, nơi ruộng đồng, làng xóm và những bữa cơm gia đình đã nuôi dưỡng bao thế hệ. Từ những sản vật quen thuộc của đời sống nông nghiệp, người dân nơi đây bằng sự khéo léo và kinh nghiệm truyền đời đã làm nên những món ăn mộc mạc nhưng có sức nhớ lâu.
Nhắc đến ẩm thực xứ Thanh, nem chua là một trong những cái tên được nhiều du khách biết đến. Thịt, bì, thính cùng các loại gia vị được lựa chọn và chế biến theo cách riêng, tạo nên vị chua thanh, thơm, đậm đà đặc trưng. Một chiếc nem nhỏ nhưng chứa trong đó cả sự tinh tế của người làm nghề. Từ món ăn quen thuộc trong đời sống, nem chua dần trở thành một đặc sản được du khách tìm mua làm quà mỗi khi rời Thanh Hóa.
Nem chua xứ Thanh – Quà quê
Cùng với nem chua là chả tôm, bánh răng bừa, bánh gai…. và nhiều loại bánh dân gian, món ăn truyền thống khác. Không sử dụng những nguyên liệu cầu kỳ, các món ăn ấy hấp dẫn thực khách bằng chính sự gần gũi, cách chế biến khéo léo và hương vị đậm đà của quê nhà. Có món gắn với phiên chợ, có món hiện diện trong mâm cơm gia đình, cũng có món đã theo chân người Thanh Hóa đi xa, trở thành một phần ký ức của những người con xa quê.
Chả tôm Thanh Hóa
Có lẽ sức hấp dẫn của ẩm thực đồng bằng xứ Thanh nằm ở chính sự giản dị ấy. Những nguyên liệu thân thuộc từ ruộng đồng, vườn nhà qua bàn tay người dân đã trở thành những món ăn mang dấu ấn riêng. Và sau mỗi món ăn, du khách không chỉ nhớ một hương vị, mà còn nhớ một vùng quê, một nếp sống và câu chuyện văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Gỏi cá nhệch Thanh Hóa được công nhận là 1 trong 121 món ăn tiêu biểu Việt Nam.
Lên miền núi – thưởng thức hương vị đại ngàn
Nếu biển mang vị mặn mòi, đồng bằng mang hương vị quê nhà, thì miền núi Thanh Hóa lại hấp dẫn bởi những món ăn mộc mạc, tự nhiên và giàu bản sắc. Trong đời sống của đồng bào Thái, Mường và các dân tộc vùng cao, cá suối, măng, rau rừng, cơm lam, thịt nướng cùng các loại gia vị bản địa được chế biến theo những cách truyền thống.
Đến Pù Luông, Bá Thước, Cẩm Thủy hay các bản làng miền Tây, du khách không chỉ khám phá cảnh sắc mà còn có dịp thưởng thức những mâm cơm cộng đồng, cảm nhận sự chân tình, hiếu khách và nét văn hóa được gìn giữ qua từng món ăn.
Mâm cơm truyền thống của người Thái xứ Thanh với các món ăn đặc trưng như cá nướng, cơm lam, rau rừng...
Một hành trình – nhiều tầng hương vị
Từ biển đến đồng bằng, từ phố thị đến đại ngàn, mỗi vùng đất Thanh Hóa mang một hương vị riêng. Ẩm thực vì thế không chỉ là chuyện ăn uống, mà còn là cách khám phá thiên nhiên, văn hóa và đời sống của người dân địa phương.
Trong phát triển du lịch trải nghiệm, những món ăn đặc trưng có thể trở thành điểm nhấn để xây dựng các hành trình khám phá ẩm thực gắn với du lịch biển, văn hóa, sinh thái và cộng đồng. Mỗi món ăn là một câu chuyện, mỗi bữa cơm là một trải nghiệm.
Và sau cùng, điều còn lại trong ký ức du khách có thể không chỉ là một món ngon, mà là hương vị của cả một vùng đất – xứ Thanh thân tình, đậm đà và giàu bản sắc.
Thanh Hằng
