Nhắc đến đặc sản Thanh Hóa, nhiều người sẽ nghĩ ngay đếnChè Lam Phủ Quảng. Đây là thức bánh giòn ngọt, thơm bùi sử dụng những nguyên liệu bình dị như gạo nếp, mật mía, gừng, lạc. Không chỉ là món ăn vặt, chè lam còn mang giá trị văn hóa, thường hiện diện trong dịp lễ Tết, hội làng và trở thành thức quà biếu đầy ý nghĩa.
Tại vùng đất Vĩnh Lộc, Chè Lam từ lâu đã trở thành món đặc sản nức tiếng. Người dân nơi đây coi Chè Lam không chỉ là một món ăn chơi, mà còn là biểu tượng của tình quê và sự khéo léo gìn giữ ẩm thực truyền thống. Trên những mâm cỗ ngày Tết, trong hội làng hay dịp sum họp gia đình, thanh Chè Lam ngọt bùi luôn xuất hiện để cúng tổ tiên hay để quây quần thưởng thức.
Nguồn gốc của Chè Lam Phủ Quảng gắn liền với vùng đất Vĩnh Lộc giàu truyền thống lịch sử, nơi từng là trung tâm chính trị, văn hóa của xứ Thanh. Tên gọi Phủ Quảng lấy từ tên của phủ Quảng Hóa xưa kia. Chính từ vùng đất này, người dân đã sáng tạo nên một loại bánh mang đậm hồn quê, vừa dân dã vừa tinh tế. Qua thời gian, Chè Lam nơi đây không chỉ được người dân trong vùng ưa chuộng mà còn lan tỏa khắp cả nước, trở thành đặc sản Thanh Hóa được du khách gần xa tìm mua mỗi dịp ghé thăm.
Chè Lam Phủ Quảng là biểu tượng của việc gìn giữ giá trị ẩm thực truyền thống
Điểm tạo nên hồn cốt của Chè Lam Phủ Quảng chính là nguồn nguyên liệu được chọn lọc thật kỹ. Người dân dùng nếp cái hoa vàng mới thu hoạch, hạt mẩy, thơm ngậy; mật mía vàng sánh từ những lò thủ công truyền thống; gừng già cay nồng cùng lạc quê béo bùi. Tất cả đều mang đậm dấu ấn địa phương, giúp cho món ăn có nét phong vị cực kỳ tự nhiên và tinh khiết.
Người dân Phủ Quảng đã khéo léo tạo nên món Chè Lam từ sự hòa quyện của nhiều tầng hương vị. Từng miếng chè đậm vị thơm của nếp cái hoa vàng rang chín, vị cay ấm từ gừng, vị béo ngậy của lạc, quyện cùng vị ngọt thanh của mật mía đã tạo nên một hương vị đặc trưng khó lẫn. Khi cho miếng chè vào miệng, chè từ từ tan chảy, lan tỏa vị ngọt bùi và cái ấm nóng lan khắp cơ thể, gợi cảm giác ấm áp, sum vầy.
Khác với nhiều vùng có món Chè Lam mềm dẻo, Chè Lam Phủ Quảng có độ cứng giòn đặc trưng, để được rất lâu và không bị mốc. Không chỉ là món thực phẩm mang đậm hương vị mộc mạc dân dã, Chè Lam còn có tác dụng trị cảm hàn, thông khí nhờ sử dụng nguyên liệu gừng cay nồng.
Hiện nay, nhiều làng nghề vẫn giữ phương pháp chế biến thủ công tỉ mỉ. Người thợ phải canh lửa chuẩn khi nấu mật mía, rang gạo vàng đều tay, trộn nguyên liệu thật nhanh và cắt chè ngay khi còn nóng. Bí quyết này giúp chè có độ cứng giòn vừa phải, vị ngọt bùi hòa quyện mà không hề ngấy.
Để chè lam có độ cứng giòn đặc trưng yêu cầu sự khéo léo và kinh nghiệm của người thợ
Đến Thanh Hóa, ngoài việc tìm mua Chè Lam Phủ Quảng tại những địa chỉ uy tín, chuẩn vị; du khách còn có thể tới thăm các làng nghề sản xuất Chè Lam Phủ Quảng như một cách để khám phá và trải nghiệm ẩm thực. Nhiều làng nghề truyền thống không chỉ bày bán Chè Lam mà còn mở cửa cho khách tham quan, tận mắt chứng kiến quy trình làm chè thủ công.
Thậm chí, du khách có thể trực tiếp tham gia các công đoạn như rang gạo, nấu mật hay cắt chè, để cảm nhận sự công phu trong từng bước. Trải nghiệm này khiến hương vị Chè Lam khi thưởng thức trở nên đặc biệt và để lại nhiều kỷ niệm khó quên.
Theo chia sẻ từ người dân Phủ Quảng, trước đây Chè Lam thường để nguyên cả tảng lớn, chỉ khi dùng mới cắt thành từng khoanh, từng miếng nhỏ để thưởng thức. Ngày nay, Chè Lam đã được cắt sẵn và đóng gói tiện lợi, giúp việc thưởng thức trở nên dễ dàng hơn.
Thưởng thức Chè Lam Phủ Quảng không thể vội vàng, phải thong thả, nhâm nhi từng miếng nhỏ để cảm nhận trọn vẹn vị ngọt bùi. Cắn một miếng chè, nhấp kèm ngụm trà xanh hay trà tàu nóng hổi, vị chan chát của trà quyện cùng vị ngọt bùi, cay ấm của Chè Lam, tạo nên dư vị ấn tượng.
Thưởng thức Chè Lam Phủ Quảng đúng điệu cùng một tách trà nóng
Từ bao đời nay, Chè Lam luôn hiện diện trong những mâm cỗ ngày Tết, lễ hội hay dịp đoàn viên. Miếng chè giòn tan, thơm bùi không chỉ làm say lòng người thưởng thức mà còn gợi nhắc không khí đầm ấm, sum họp. Ngày nay, Chè Lam Phủ Quảng trở thành món ăn vặt giản dị, thích hợp để cùng chia sẻ trong những buổi trò chuyện cùng gia đình, bạn bè.
Món quà quê mộc mạc Chè Lam Phủ Quang là thức quà biếu đầy ý nghĩa, những hộp Chè Lam được đóng gói đẹp mắt, sẽ giữ trọn hương vị truyền thống và thể hiện sự chân thành của người tặng. Du khách có thể tìm mua Chè Lam trực tiếp hoặc mua online qua các kênh phân phối:
Mua tại các cơ sở sản xuất uy tín ở Thanh Hóa: Cách này giúp bạn yên tâm về chất lượng và có cơ hội trải nghiệm hương vị truyền thống trực tiếp hay tìm hiểu quy trình làm ra sản phẩm.
Mua online, ship toàn quốc: Nhiều làng nghề và cửa hàng đặc sản Thanh Hóa cũng mở bán chè lam qua các kênh thương mại điện tử. Bạn chỉ cần đặt hàng, chè lam sẽ được đóng hộp cẩn thận và gửi đến tận tay.
Chè Lam Phủ Quảng có giá dao động từ 30.000 - 50.000VNĐ/hộp, tùy vào khối lượng và bao bì. Những loại hộp thiết kế đẹp, đóng gói gọn gàng thường được chọn làm quà biếu Tết, quà lễ hội hoặc quà tặng đối tác.
Kinh nghiệm chọn mua Chè Lam ngon là ưu tiên sản phẩm có màu vàng nâu tự nhiên, hương thơm nhẹ của gừng, vừng và mật mía, không bị cứng quá hoặc dính ướt. Bao bì phải ghi rõ nguồn gốc, hạn sử dụng và nên mua tại cơ sở có thương hiệu lâu năm.
Chè lam Phủ Quảng không chỉ đơn thuần là món đặc sản dân dã xứ Thanh mà còn lưu giữ giá trị truyền thống qua nhiều thế hệ. Với nguyên liệu chọn lọc, cách làm thủ công tỉ mỉ và hương vị ngọt bùi khó lẫn, Chè Lam chính là đặc sản bất cứ ai cũng nên một lần thưởng thức khi đến Thanh Hóa.
Nếu có kế hoạch du lịch Thanh Hóa, bạn đừng quên nhâm nhi thanh Chè Lam bên tách trà nóng và chọn mua vài hộp mang về làm quà tặng người thân, bạn bè nhé!
