Giữa vô vàn đặc sản của xứ Thanh,bánh răng bừa luôn giữ một vị trí đặc biệt trong lòng thực khách. Chiếc bánh dân dã với lớp bột gạo dẻo thơm, nhân thịt đậm đà, gói gọn trong tàu lá xanh mướt, không chỉ mang đến hương vị khó quên mà còn chứa đựng hồn quê, thể hiện nét văn hóa và cuộc sống người dân nơi đây.
Bánh răng bừa là một loại bánh lá truyền thống của người Thanh Hóa, nhỏ xinh, thon dài, được gói khéo léo trong lớp lá dong hoặc lá chuối xanh mướt. Tên gọi độc đáo của bánh bắt nguồn từ hình dáng bên ngoài, trông như chiếc răng bừa, là một loại nông cụ quen thuộc gắn liền với đời sống canh tác lúa nước của người dân.
Bánh răng bừa là món bánh mang đậm hồn quê xứ Thanh
Bánh lá răng bừa có nguồn gốc từ làng Trung Lập, xã Xuân Lập, Thanh Hóa. Tương truyền, món bánh gắn liền với điển tích vua Lê Đại Hành xuống đồng cày ruộng trong lễ hội Tịch điền. Để bày tỏ lòng thành, người dân nơi đây đã dâng lên nhà vua món bánh lá giản dị mà tinh tế. Từ đó món bánh trở thành đặc sản và là món ăn được yêu thích, gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Điều làm nên sức hút của bánh răng bừa xứ Thanh chính là sự kỹ lưỡng ngay từ khâu chọn nguyên liệu. Gạo tẻ phải là loại ngon, hạt chắc mẩy để khi ngâm xay và khuấy bột cho ra lớp vỏ mềm dẻo, mịn màng mà không bị khô cứng. Nhân bánh là sự hòa quyện của thịt lợn băm, mộc nhĩ, hành khô, nêm nếm vừa vặn.
Khi hấp chín, hương lá dong thấm vào từng thớ bột, tạo nên vị thanh mát, gần gũi. Cắn ngập bánh, nhân thịt mộc nhĩ đậm đà, béo ngậy quyện cùng lớp bột dẻo sẽ đánh thức vị giác một cách trọn vẹn, để lại ấn tượng khó quên.
Bánh răng bừa Thanh Hóa sở hữu hình dáng thuôn dài, dẹp hai đầu và phình ra ở giữa giống như lưỡi nhỏ của chiếc răng bừa là nông cụ quen thuộc trong đời sống nông dân. Kiểu dáng nhỏ gọn giúp bánh trở nên tiện lợi khi cầm nắm, dễ ăn và vừa miệng. Điều này cũng là ưu điểm giúp thực khách có thể thưởng thức liền nhiều chiếc mà không hề thấy ngấy, tạo cảm giác ngon miệng tự nhiên, gần gũi.
Bánh răng bừa có hình dáng độc đáo, mang hương vị mộc mạc khó quên
Không chỉ dừng lại ở một món bánh dân dã, bánh răng bừa còn là một phần hồn của người Thanh Hóa. Từ những phiên chợ quê bình dị, bữa cơm gia đình cho đến mâm cỗ ngày lễ Tết, chiếc bánh xuất hiện như một biểu tượng quen thuộc, cách làm được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Mỗi công đoạn chế biến từ ngâm gạo, khuấy bột đến gói bánh đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và đôi bàn tay khéo léo. Sự tỉ mỉ này cũng thể hiện rõ rõ nét hình ảnh người phụ nữ xứ Thanh đảm đang, đồng thời góp phần tạo nên bản sắc ẩm thực riêng biệt trong kho tàng ẩm thực Việt Nam.
So với nhiều loại bánh lá truyền thống như bánh tẻ, bánh gai hay bánh ít, bánh răng bừa Thanh Hóa sở hữu nét riêng khó trộn lẫn. Nếu bánh tẻ thường có lớp bột dày và nhân ít, bánh gai ngọt thơm vị mật mía, hay bánh ít dẻo quánh từ nếp thì bánh răng bừa lại kết hợp hài hòa giữa lớp bột gạo tẻ mềm dẻo và phần nhân thịt mộc nhĩ đậm đà.
Hình dáng bánh thuôn dài, nhỏ nhắn cũng là một dấu ấn khác biệt giúp thực khách dễ cầm, dễ ăn, trong khi hầu hết các loại bánh khác lại có dáng vuông, tròn hoặc hơi bầu. Sự giản dị và độc đáo giúp bánh răng bừa không chỉ gợi nhắc đến nông cụ đồng quê mà còn mang đến trải nghiệm thưởng thức mới lạ, thu hút du khách.
Thanh Hóa vốn là vùng đất có nền ẩm thực đa dạng và giàu bản sắc, trải dài từ món mặn, món ngọt đến những loại bánh lá dân dã. Góp phần cho sự phong phú ấy, bánh răng bừa đã trở thành một mảnh ghép độc đáo, giúp tô đậm thêm sự đa dạng và tạo đặc trưng riêng biệt cho ẩm thực xứ Thanh.
Đến với vùng đồng bằng Thanh Hóa, bên cạnh việc khám phá và thưởng thức bánh lá răng bừa, du khách cũng không thể bỏ lỡ một số đặc sản nổi bật như:
Nem chua Thanh Hóa: Đặc trưng có vị chua nhẹ, cay của ớt, tỏi, giòn của bì heo, thường ăn kèm lá sung, lá đinh lăng.
Bánh gai Tứ Trụ: Nổi bật với lớp vỏ nếp nhuộm lá gai đen óng, nhân ngọt bùi từ dừa, đậu xanh, mỡ đường.
Chè lam Phủ Quảng: Thơm vị gạo nếp rang, ngọt thanh mật mía và thoảng chút cay nồng của gừng.
Mắm tép Hà Yên: Đặc sản nức tiếng với vị mặn mòi, dậy hương, thường được ăn kèm cơm nóng.
Canh cá rô Đầm Sét: Ngọt đậm đà từ cá rô đồng, thường thưởng thức cùng cơm nóng hoặc bún, mang hương vị đồng quê thân thuộc.
Trong đời sống ngày nay, bánh răng bừa không chỉ là món ăn dân dã mà còn trở thành thức quà quê ý nghĩa của xứ Thanh. Hình dáng nhỏ gọn, dễ vận chuyển cùng hương vị dẻo thơm là những ưu điểm giúp du khách ghé thăm Thanh Hóa lựa chọn mua bánh để biếu tặng người thân, như một cách mang hương vị quê nhà đi xa.
Bánh răng bừa hiện có giá dao động từ 3.000 - 5.000VNĐ/chiếc, rất bình dân, có thể lựa chọn mua số lượng nhiều làm quà. Để bánh giữ được độ ngon lâu hơn, bạn có thể bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh. Khi muốn thưởng thức, chỉ cần luộc/hấp bánh trong nước lạnh từ 20 - 30 phút để bánh chín dần, giữ trọn độ dẻo mà không bị nát.
Nếu muốn tìm mua bánh chuẩn vị ngay tại Thanh Hóa, du khách có thể ghé chợ Điện Biên hoặc khu vực vườn hoa trung tâm vào buổi sáng thường có nhiều gánh hàng rong bày bán. Ngoài ra, một số địa chỉ nổi tiếng khác cũng được nhiều người lựa chọn gồm:
Bánh lá răng bừa Tính Thơm xã Xuân Lập
Khu chợ dân sinh tại xã Xuân Lập
Bánh lá Hà Lai tại thôn Phú Thọ, xã Lĩnh Toại
Bánh lá Hoàng Hà tại thôn Đồng Chí, xã Thiệu Toán
Bánh lá Nam Hương tại thôn Tân Ngữ 2, xã Yên Định
Bánh lá 87 Hàng Than, phường Hạc Thành
Bánh lá cô Thục - 09 ngõ Phú Cường, phường Hạc Thành
Bánh lá cô Na chợ Cầu Sâng, phường Hàm Rồng
Bánh lá 174 Đinh Công Tráng, phường Hạc Thành
Bánh răng bừa không chỉ đơn thuần là món ăn, mà còn biểu tượng của hồn quê xứ Thanh với bạn bè bốn phương. Còn gì tuyệt vời hơn khi được thưởng thức chiếc bánh nóng hổi mềm dẻo, dậy mùi thơm của lá dong, mỡ hành cùng gia vị nêm nếm vừa ăn.
Nếu có dịp ghé thăm nơi đây, đừng quên thưởng thức và mang về mua về những chiếc bánh lá răng bừa để biếu tặng người thân, bạn bè nhé!
