Bánh khoái nồi rang là món ăn dân dã nhưng chứa đựng cả hồn ẩm thực xứ Thanh. Với lớp vỏ giòn rụm, phần nhân thịt, trứng thơm ngậy cùng nước chấm chua ngọt vừa miệng, mỗi chiếc bánh đều gợi nhớ về hương vị truyền thống khó quên. Bạn đã thưởng thức món ăn đặc sản này chưa? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!
Bánh khoái nồi rang là một món ăn dân dã gắn bó lâu đời với đời sống người dân xứ Thanh. Điểm đặc biệt trong nguyên liệu cũng phản ánh rõ chất mộc mạc của ẩm thực xứ Thanh.
Không dùng tôm hay tép như bánh khoái Huế, mà chỉ kết hợp những nguyên liệu dân dã có sẵn trong nhà như bột gạo, ít rau giá, đôi khi thêm chút thịt ba chỉ hoặc quả trứng. Nhưng chính sự đơn sơ ấy lại làm nên cái ngon tròn vị, béo bùi không thể tìm thấy ở đâu.
Bánh khoái nồi rang là món đặc sản nổi tiếng của Thanh Hóa
Dù không có tài liệu nào xác định chính xác thời điểm ra đời hay tên tuổi người sáng tạo, bánh khoái nồi rang vẫn được coi là một “món ăn ký ức” của nhiều thế hệ người Thanh Hóa. Qua năm tháng, nó trở thành một phần hồn quê trong ẩm thực địa phương và ngày nay, đây vẫn là món quà vặt khiến bao du khách tò mò, lưu luyến khi ghé thăm xứ Thanh.
“Bánh khoái”:Trong tiếng Việt, từ “khoái” không chỉ mang nghĩa “thích thú” mà còn được dùng để gọi một loại bánh dân dã được làm từ bột gạo có cách chế biến gần giống bánh xèo nhưng nhỏ và dày hơn. Ở nhiều vùng, bánh khoái là món ăn chơi bình dân, vừa giòn vừa bùi, ăn rất “khoái khẩu”, từ đó mà cái tên trở thành quen thuộc.
“Nồi rang”:Không giống bánh khoái ở nhiều nơi dùng chảo rán, người dân Thanh Hóa lại dùng nồi rang bằng gang - loại nồi vốn để rang ngô, lạc trong bếp quê - để làm nồi đúc bánh. Cách làm này vừa tận dụng được đồ dùng sẵn có, vừa tạo nên một kỹ thuật chế biến đặc biệt: đặt bột và nhân vào nồi rang nhỏ, sau đó úp chụp thêm một nồi khác để nhiệt tỏa đều cả hai mặt. Nhờ vậy, bánh chín vàng, giòn vỏ nhưng vẫn giữ được độ mềm dẻo bên trong.
Khác với bánh xèo miền Trung hay bánh khoái Huế, bánh khoái nồi rang nhỏ xinh, chỉ vừa miệng, có cách rán cầu kỳ và hương vị dân dã, tạo cảm giác thân mật, gần gũi trong từng miếng ăn. Chính kỹ thuật “nồi rang - chụp úp” truyền thống đã làm nên bản sắc riêng mà khó nơi nào có được.
Hơn nữa, kích thước nhỏ nhắn, vừa một miếng ăn khiến bánh khoái nồi rang trở thành món ăn chơi đầy thân mật. Người dân quê thường tụm năm tụm bảy quanh bếp lửa, vừa trò chuyện vừa chờ từng mẻ bánh nóng hổi ra lò - một khung cảnh vừa bình dị vừa ấm áp.
Ngày nay, để tìm được một quán bán bánh khoái nồi rang ở Thanh Hóa không hề dễ dàng, nay chỉ còn xuất hiện lác đác trong vài phiên chợ quê hoặc được làm bởi những người lớn tuổi còn lưu giữ nghề cũ. Tuy ít người bán, nhưng bánh khoái vẫn sống mãi trong ký ức của người dân địa phương như một phần tuổi thơ.
Chắc hẳn du khách đến Thanh Hóa du lịch ít nhiều cũng từng thưởng thức đặc sản bánh khoái. Tuy nhiên, nhiều người vẫn nhầm tưởng bánh khoái tép và bánh khoái nồi rang là một nhưng người dân xứ Thanh lại phân biệt rõ ràng hai loại bánh, cụ thể:
Bánh khoái nồi rang:Loại bánh này có cách làm khá đơn giản nhưng độc đáo. Nguyên liệu chính là bột gạo, trứng, thịt ba chỉ, mỡ lợn, được rán trong nồi rang (nồi gang hoặc nồi đất). Khi rán, người làm thường úp thêm nắp để bánh chín đều hai mặt. Thành phẩm cho hương vị béo ngậy, thơm bùi, lớp vỏ giòn vàng, phần nhân mềm, thấm đẫm vị thịt và trứng.
Bánh khoái tép: Phổ biến hơn ở các vùng nông thôn xứ Thanh. Loại bánh này dùng tép tươi (hoặc tôm nhỏ) trộn cùng bột gạo, thêm chút hành lá, gia vị rồi chiên trên chảo phẳng. Bánh thường mỏng, giòn rụm, mang hương vị đậm chất đồng quê từ tép đồng.
Điểm khác biệt chính nằm ở nguyên liệu và cách chế biến: bánh khoái nồi rang thiên về sự béo bùi, mềm - giòn kết hợp, còn bánh khoái tép lại thiên về độ giòn rộm và vị ngọt thanh từ tép đồng. Chính điều này tạo nên hai phong vị riêng, một mang đậm hơi thở phố thị, một giữ hồn quê dân dã.
Có lẽ ấn tượng nhất với du khách khi ghé chơi xứ Thanh là được đứng bên chiếc nồi gang cũ kỹ, chứng kiến người bán khéo léo đúc từng chiếc bánh khoái nồi rang. Những nguyên liệu giản dị bỗng trở nên hấp dẫn khi đi vào bàn tay người “thợ” lành nghề.
Thịt được băm nhuyễn, trộn đều với trứng, cà rốt và nêm nếm gia vị. Bột bánh hòa cùng nước với tỷ lệ “vàng” được tráng mỏng xuống lòng nồi rang đang nóng già, tiếp đó là phần nhân được rải đều lên trên. Người làm không quên úp chiếc nắp chụp để giữ hơi nóng giúp bánh chín vàng giòn cả hai mặt, dậy mùi thơm ngậy quyện lẫn hương mỡ và mùi gạo mới.
Người thợ phải rất cẩn thận và chỉn chu khi làm bánh khoái nồi rang
Khi chiếc bánh vừa được gỡ ra khỏi nồi, vàng ruộm, giòn rụm, người bán sẽ nhanh tay dọn kèm một bát nước chấm trong vắt, pha từ nước mắm, đường, chanh hoặc giấm, thêm chút tỏi ớt băm đỏ au. Vị mặn ngọt chua cay cân bằng, hòa quyện cùng cái béo ngậy và giòn thơm của bánh, khiến bất kỳ ai nếm thử cũng khó lòng quên được.
Đối với nhiều du khách, được tận mắt chứng kiến và thưởng thức ngay tại chỗ mới hiểu hết vì sao món ăn dân dã này lại mang “chất riêng” không thể nhầm lẫn của ẩm thực xứ Thanh.
Nếu muốn thưởng thức bánh khoái nồi rang đúng điệu, bạn có thể ghé những địa chỉ quen thuộc được người dân xứ Thanh tin cậy, nơi vẫn giữ được hương vị dân dã truyền thống:
Địa chỉ: 106 Tống Duy Tân, Hạc Thành, Thanh Hóa
Nhắc đến bánh khoái nồi rang thì không thể không nhắc tới quán bánh Bà Mỳ lâu đời nhất xứ Thanh. Quán nhỏ nhưng luôn tấp nập, nổi tiếng bởi hương vị bánh đậm chất truyền thống: lớp vỏ vàng giòn, nhân bánh đầy đặn, ăn kèm nước chấm pha vừa miệng. Không chỉ người dân địa phương mà du khách cũng coi đây là một địa chỉ quen để thưởng thức trọn vẹn hương vị đặc sản ở Thanh Hóa.
Ảnh: Quán bánh Bà Mỳ nổi tiếng và lâu đời nhất xứ Thanh
Địa chỉ: 60 Lê Hoàn, Sầm Sơn, Thanh Hóa
Tại Sầm Sơn, quán bánh Lan Ninh là địa chỉ quen thuộc cho những ai muốn thưởng thức bánh khoái nồi rang chuẩn vị. Bánh ở đây được đúc nóng ngay tại chỗ, lớp vỏ giòn rụm ôm trọn phần nhân đầy đặn thơm ngậy. Điểm đặc biệt là nước chấm pha hài hòa, chua ngọt cay nhẹ vừa đủ, ăn kèm rau sống tươi khiến thực khách khó lòng quên.
Bánh khoái nồi rang là món ăn giản dị nhưng sâu sắc, kết tinh sự khéo léo và sáng tạo của những người đầu bếp cần mẫn xứ Thanh từ những nguyên liệu tưởng chừng bình thường. Chính vì vậy, du khách dù chỉ thưởng thức một lần cũng khó quên, thường nhung nhớ hương vị thơm lừng, giòn ngon đặc trưng của bánh.
