Trên hành trình khám phá của mình, cùng với những vẻ đẹp say lòng của các danh lam thắng cảnh thì có lẽ nét độc đáo của văn hóa ẩm thực của mỗi miền quê chính là những dấu ấn mà du khách sẽ chẳng thể nào quên.
Bên bếp lửa bập bùng, những mâm cỗ đã được các mế các chị bày ra để đãi khách, thật nhiều món ngon nhưng không thể nào thiếu được những món truyền thống để du khách thưởng thức cùng với bình rượu cần ủ khéo để du khách một lần mà nhớ mãi nét văn hóa ẩm thực độc đáo của các dân tộc miền núi Xứ Thanh.
Đầu tiên phải kể đến cơm Lam, cơm Lam món ăn truyền thống của cộng đồng các dân tộc miền núi từ bao đời nay. Trên bếp than rực hồng, tí tách reo vui đã có ngay một ống cơm Lam dẻo thơm, nhẹ tay bóc lớp vỏ tre sao cho vẫn giữ được màng lụa nuột nà của ruột tre quanh những hạt nếp thơm lừng vừa chín tới, chấm với chút muối vừng thì không còn gì thú vị hơn.
Cơm lam (ảnh sưu tầm)
Người Mường, người Thái còn có món canh Đắng cũng thật đặc trưng và hấp dẫn. Không kén chọn thực phẩm lắm, nguyên liệu chính là lá Đắng nấu với thịt hoặc lòng gà, bò; thịt cá đều được. Thực phẩm được rửa sạch, băm nhỏ tất cả các nguyên liệu tùy theo khẩu vị của từng người mà chế biến riêng. Canh chín. Múc cho mỗi người một bát con vừa thổi vừa húp. Mùa Đông ăn vào đến đâu bụng âm đến đấy. Bát canh Đắng gồm đủ các mùi vị ăn xong vẫn còn đọng lại vị cay, đắng, ngọt ngào… chỉ cần dùng vài lần là cứ ao ước đến cái mùi vị lạ kỳ cuốn hút như có sức thôi miên.
Canh đắng (ảnh sưu tầm)
Thứ đến phải kể món Măng đắng ở vùng núi cao Quan Hóa- Bá Thước. Măng mới lấy về mang vùi vào bếp than củi cho đến khi măng cháy xém hết vỏ bên ngoài thì lấy ra khỏi bếp bóc hết lớp vỏ ngoài bỏ đi, phần trắng để lại, sau đó bóc từng bẹ chấm với muối, ớt, lá gừng và tỏi giã nhỏ. Khi ăn, ta sẽ cảm nhận được vị đắng ngọt của măng, vị mặn của muối, vị cay nồng của ớt, vị cay ấm của lá gừng, vị cay rát của tỏi cùng hương vị đặc trưng măng nướng.
Măng đắng (ảnh sưu tầm)
Ẩm thực của đồng bào vùng cao xứ Thanh luôn làm cho người ta tò mò và thích thú, và rau Sắng cũng vậy. Cùng họ với rau ngót, thuộc loại thân mộc, mọc tự nhiên trên những vách đá, bên ven bờ suối, bao gồm cả lá non và các đọt thân, thường được sử dụng để nấu canh mà không cần mỳ chính, rất thơm, ngon, bổ dưỡng….
Nếu có dịp về thăm đất và con người Xứ Thanh, du khách hãy lên vùng núi cao của đồng bào các dân tộc miền núi, để được uống rượu cần, say lời ca và thưởng thức những món ăn mang hương vị của núi rừng và tình người mến khách phương xa.
BT: Vũ Thị Ngời
